سوشال مدیا راه نجات کسب و کارهای کوچک
در این مقاله به اصول کلی که برای ورود به دنیای سوشیال مدیا (social media) به آن ها نیاز دارید می پردازیم. اگر که کسب و کار شما در ابتدای راه است و قصد دارید تا با سوشال مدیا، مزایا و معایب آن و اصول کلی آن آشنا شوید نباید این مقاله را از دست بدهید.
سوشال مدیا یا رسانه های اجتماعی به پلتفرم ها و ابزارهای آنلاین گفته می شود که به افراد اجازه می دهند تا از طریق تولید محتوا و اشتراک گذاری آن با دیگر کاربران با یکدیگر تعامل داشته باشند. به زبان ساده، سوشال مدیا جایی است در بستر اینترنت که کاربران در آن با یکدیگر ارتباط دارند و محتواهای تصویری، ویدیویی و یا صوتی خود را به اشتراک می گذارند و در مورد آن ها با یکدیگر تعامل می کنند. مطمئنا شما با نمونه های این پلتفرم ها آشنا هستید، معروف ترین این پلتفرم ها عبارتند از اینستاگرام (instagram)، تلگرام (telegram)، ایکس (x) یا توییتر، یوتیوب (youtube)، لینکدین (linkdin)، واتساپ (whatsapp).
سوشال مدیا چند ویژگی دارد که باعث می شود برای کسب و کار شما بسیار کاربردی باشد. به عنوان مثال:
- دو طرفه بودن ارتباط (تعامل با مشتری)
- محتوا محور بودن
- انتشار سریع و گسترده محتوا
- دسترسی رایگان یا کم هزینه
کاربران استفاده های بسیاری از نرم افزارهای سوشال مدیا می کنند اما موردی که در این مقاله قصد داریم به آن بپردازیم استفاده از سوشال مدیا به منظور بازاریابی و تبلیغ کسب و کارها است؛ حوزه ای که آن را با اسم سوشال مدیا مارکتینگ (social media marketing) می شناسیم.
سوشال مدیا مارکتینگ یا بازاریابی در شبکه های اجتماعی یکی از استراتژی های دیجیتال مارکتینگ (digital marketing) است و به معنی استفاده از پلتفرم هایی مثل اینستاگرام، تلگرام، لینکدین، توییتر و یوتیوب برای تبلیغ محصولات یا خدمات، ارتباط با مشتریان، افزایش آگاهی از برند و در نهایت افزایش فروش. علاوه بر این ها سوشال مدیا مارکتینگ راه بسیار خوبی برای افزایش وفاداری مشتریان است. در صورت استفاده از این استراتژی و رعایت اصول آن می توانید نرخ تبدیل به مشتری خود را بیشتر کنید و این خبر خوبی برای کسب و کارها است چرا که نرخ تبدیل بهتر یعنی مشتری بیشتر و مشتری بیشتر یعنی درامد بهتر.
اما چرا کسب و کارها امروزه تمایل بیشتری به استفاده از سوشال مدیا مارکتینگ دارند و تا حدی از روش های سنتی تبلیغات فاصله گرفته اند. دلیل آن مزایایی است که این روش نسبت به روش های سنتی دارد. مزایای سوشال مدیا مارکتینگ عبارتند از:
- کم هزینه تر از تبلیغات سنتی
- قابل اندازه گیری بودن عملکرد و بازخوردها
- تعامل مستقیم با مشتری
- قابلبیت اشتراک گذاری محتوا به صورت گسترده
اما استفاده از سوشال مدیا مارکتینگ نیاز به دقت، تخصص و برنامه ریزی دارد و باید از استراتژی شبکه های اجتماعی آگاهی داشته باشید. لازم نیست شما متخصص سوشال مدیا باشید. می توانید با استخدام کارشناس تولید محتوا و سوشال مدیا به کسب و کار خود رونق بیشتری بدهید. در راکت تیم هدف ما همین موضوع است! کمک به رشد کسب و کارها و برندها! شما به عنوان کسب و کار تنها لازم است با اصول اولیه این حوزه آشنا باشید. در ادامه گام های اولیه قدم گذاشتن در این حوزه را برای شما آماده کرده ایم.
یکی از اولین و مهم ترین گام ها در این مسیر شناخت مخاطب یا کاربر است. چرا که در نهایت محصول یا خدمات شما برای این مخاطب تولید و عرضه می شود و شما باید به خوبی خواسته ها، نیازها و چالش های مخاطب خود را بشناسید تا بتوانید به بهترین شکل ممکن به آن ها پاسخ بدهید. جدای از این بخش، نوع محتوای تولیدی شما تا حد بسیار زیادی به کاربر یا مخاطب شما بستگی دارد. همچنین اینکه شما کدام یک از پلتفرم های رایج را برای شروع تبلیغات یا تولید محتوا انتخاب می کنید به روانشناسی مخاطب شما بستگی دارد. در ادامه بیشتر به این موضوع خواهیم پرداخت.
روانشناسی مشتری یعنی شناخت افکار، احساسات، انگیزه ها و رفتارهای افراد هنگام خرید یا تعامل با محصول، خدمات یا حتی برند. به زبان ساده، روانشناسی مشتری به ما کمک می کنه بفهمیم چرا مشتری چیزی رو می خره، چطور تصمیم می گیره و چطور می تونیم روی مشتری های بالقوه تاثیر بزاریم.
- کمک می کنه بهتر بفروشیم
- کمک می کنه پیام بازاریابی دقیق تری داشته باشیم
- کمک می کنه محصول یا خدماتمون رو مطابق با نیازهای واقعی مشتری طراحی کنیم
- باعث ایجاد وفاداری می شه
درسته که تعداد زیادی از رسانه های اجتماعی وجود دارد و اکثر ما از حداقل سه پلتفرم استفاده می کنیم اما به عنوان مدیر کسب و کار شما باید بدانید که دقیقا از کدام یک از پلتفرم های موجود استفاده کنید. چطور می توان فهمید که کدام یک از پلتفرم های موجود انتخاب مناسبی برای کسب و کار ما است؟
در بخش قبلی به روانشناسی کاربر یا روانشناسی مشتری اشاره کردیم. افراد نیازهای متفاوتی دارند و در پلتفرم های اجتماعی به دنبال ارضای نیازهای خاصی هستند و این یکی از عناصری است که باید برای انتخاب پلتفرم مناسب آن را در نظر بگیرید. به عنوان مثال، برخی از کاربران به دنبال دیدن ویدیوهای طولانی و دقیق هستند. این دسته از مخاطبان تمایل بیشتری به استفاده از پلتفرمی مانند یوتیوب دارند. از سوی دیگر، کاربران اینستاگرام حوصله دیدن ویدیوهای طولانی را ندارند و به همین دلیل است که تولید کنندگان محتواهای اینستاگرام، دست به تولید محتواهای کوتاهی که پیام خود را به سرعت منتقل کنند می زنندتا بتوانند از این طریق جذب مشتری بیشتری از طریق اینستاگرام داشته باشند. پس اگر شما خدمات آموزشی ارائه می کنید و قصد دارید ویدیوهای آموزشی تولید کنید یوتیوب می تواند بستر مناسبی برای شما باشد.
عامل دیگر نوع کسب و کار شما است. اگر کسب و کار شما از نوع فروش به مصرف کننده (B2C) است پلتفرم هایی مثل اینستاگرام، تلگرام، یوتیوب برای شما مناسب تر هستند اما اگر کسب و کار شما از نوع فروش به کسب و کارها (B2B) است لینکدین، توییتر یا ایمیل مارکتینگ می توانند گزینه های بهتری باشند.
نوع تولید محتوای شما هم در این موضوع اهمیت دارد. محتواهای کوتاه برای پلتفرم اینستاگرام، محتوای آموزشی و طولانی برای یوتیوب، محتوای خبری کوتاه و سریع برای توییتر و محتوای متنی و اطلاع رسانی برای تلگرام یا واتساپ مناسب تر هستند.
با در نظر داشتن این عوامل می توانید پلتفرمی را انتخاب کنید که با روانشناسی مشتری، نوع کسب و کار و نوع تولید محتوای شما هماهنگی بیشتری دارد و درصد موفقیت شما را در این زمینه افزایش می دهد.
شاید در زمانه ای باشیم که به دلیل تولید محتوای انبوه ایده های جدید کمیاب باشند اما همیشه موضوع خود محتوا نیست، گاهی موضوعی که اهمیت دارد شیوه ارائه محتوا است. محتواهای خوب را می توان به شکلی بدی ارائه کرد، همچنین می توان ایده های تکراری را با شیوه ای جذاب و در خور توجه ارائه کرد. پس لازم نیست نگران محتوا باشید اما ارائه جذاب محتوا باید دغدغه شما باشد. در نظر داشته باشید که مخاطب شما همان مشتری بالقوه شما است و همیشه حق با مشتری است. از طرف دیگری کاربر با ارزش ترین دارایی خود یعنی زمانش را در اختیار شما قرار داده پس در قبال آن شما باید کاری کنید که مخاطب از اینکه وقتش را صرف دیدن محتوای شما کرده پشیمان نشود. چطور این کار را می کنید؟ با تولید محتوای جذاب و متنوع. با انجام اینکار کاربر وقت بیشتری را صرف دیدن محتوای شما می کند و این یعنی افزایش شانس شما برای فروش، افزایش آگاهی برند و ایجاد وفاداری.
پیش از این اشاره کردیم که یکی از مزایای سوشال مدیا امکان ایجاد تعامل با کاربر و مشتریان بالقوه است. این امر برای هر کسب و کاری از اهمیت زیادی برخوردار است. شما با ارتباط گرفتن با مشتریان و کاربران خود به آن ها نشان می دهید که وقت و توجه آن ها برای شما مهم است و از این طریق همچنین می توانید اعتبار و قابل اعتماد بودن کسب و کار و برند خود را نشان دهید. همچنین تعامل داشتن با مشتریان به شما در شناخت نیازها، رفتارها، توقعات و انتظارهای آن ها کمک می کند و شما بر این اساس می توانید خدمات خود را بهبود بدهید. پس فراموش نکنید! با مشتری ها تعامل داشته باشید.
واژه ترند (trend) دیگر واژه غریبی نیست و حدس بزنید رسانه های اجتماعی با چه چیزی همگام می شوند؟ درست حدس زدید! ترندها! همیشه در فضای مجازی ترندهایی وجود دارد که به صورت مقطعی دنباله روی از این ترندها باعث افزایش بازدیدهای شما می شود. پس اگر به دنبال این هستید که بیشتر دیده شوید می توانید از این ترندها پیروی کنید. اما این امر همیشه ضروری نیست. برخی از ترندها ممکن است در تضاد با نوع کسب و کار شما و نوع شخصیتی باشند که شما برای برند خود در نظر گرفته اید پس لزوما ترندها همیشه خوب نیستند. شما باید حواستان به آن ها باشد و در زمان مناسب از ترند مناسب به منظور بیشتر دیده شدن برند خود پیروی کنید.
سوشال مدیا در هر لحظه در حال تغییر و تحول است و شما نیز باید بتوانید همگام با آن تغییر کنید. این رمز موفقیت در سوشال مدیا است. به این منظور باید بتوانید نوع بازخورد کاربران از محصولات، خدمات و محتوای خود را تحلیل کنید و همیشه به دنبال رفع ایرادات و بهتر شدن باشید. با این کار شما همیشه می توانید همگام با تحولات بازار و مشتریان حرکت کنید. مشتریان همیشه نیازهایی دارند و این شما هستید که باید به این نیازها پاسخ بدهید برای همین باید مدام در حال بهینه سازی و پیشرفت باشید تا در این بازار رو به رشد و همیشه در حال تغییر از دیگر کسب و کارها عقب نمانید.
سوشال مدیا مارکتینگ برای کسب و کارهای کوچک نه فقط یک انتخاب، بلکه یک ضرورت است. دنیای امروز، دنیای ارتباط، تعامل و دیده شدن است و شبکه های اجتماعی بستر قدرتمندی برای رسیدن به این اهداف فراهم کرده اند. در این مقاله یاد گرفتیم که برای موفقیت در این مسیر باید اصول اولیه را بهخوبی بشناسیم: مخاطب خود را شناسایی کنیم، پلتفرم مناسب را با دقت انتخاب کنیم، محتوای جذاب تولید کنیم، با کاربران تعامل واقعی داشته باشیم، از ترندها بهدرستی استفاده کنیم و همیشه عملکردمان را تحلیل و بهینه سازی کنیم. فراموش نکنید که رمز موفقیت در سوشال مدیا در تکرار، خلاقیت و ارتباط واقعی با مخاطب نهفته است. پس با اعتماد به نفس، قدم در این مسیر بگذارید و رشد را به چشم ببینید.
سوشال مدیا مارکتینگ یکی از شاخههای دیجیتال مارکتینگ است که تمرکزش بر تبلیغ، برندسازی و تعامل از طریق شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام، تلگرام، یوتیوب و لینکدین است. دیجیتال مارکتینگ دامنه گستردهتری دارد و شامل تبلیغات گوگل، ایمیل مارکتینگ، سئو و… هم میشود.
بله! اتفاقاً کسبوکارهای کوچک بیشتر از دیگران از سوشال مدیا سود میبرند، چون با بودجه محدود هم میتوانند دیده شوند، مخاطب جذب کنند و وفاداری مشتری ایجاد کنند.
پاسخ به این سوال بستگی به نوع کسبوکار و مخاطب هدف دارد. برای مثال:
آموزش: یوتیوب
فروش B2C: اینستاگرام و تلگرام
فروش B2B: لینکدین و توییتر
شناخت مشتری و روانشناسی او در این انتخاب بسیار مهم است.
محتوای آموزشی، سرگرمکننده، الهامبخش و اطلاعاتی.
فرمهای مختلفی مانند ویدیوهای کوتاه، عکسهای باکیفیت، ریلز، استوری، پستهای متنی و اینفوگرافیک میتوانند مؤثر باشند.
پایداری مهمتر از تعداد است. پیشنهاد رایج:
اینستاگرام: 3 تا 5 پست در هفته + استوری روزانه
تلگرام: 1 پست در روز
لینکدین و توییتر: حداقل 2-3 بار در هفته
از ابزارهای آنالیز مثل Insights اینستاگرام، Telegram Stats، یا ابزارهای حرفهای مثل Hootsuite، Buffer و Google Analytics استفاده کنید. شاخصهایی مثل نرخ تعامل (engagement rate)، نرخ کلیک، بازدید و فالوورهای فعال را بررسی کنید.
اگر وقت و دانش لازم را دارید، بله. اما بسیاری از کسبوکارهای کوچک برای صرفهجویی در زمان و داشتن کیفیت بالاتر، از متخصص تولید محتوا یا مشاور سوشال مدیا استفاده میکنند.